Ubezpieczyciel odmówił wypłaty, bo brakowało przeglądu komina przy kotle — co dalej
Prawo · 18 listopada 2026 · Czas czytania: 4 min
Pożar w domu, straty na setki tysięcy złotych, wniosek o odszkodowanie — i odmowa. Powód: brak aktualnego przeglądu kominiarskiego. Przy domach ogrzewanych kotłem na węgiel, ekogroszek czy drewno to jeden z najczęstszych sporów z ubezpieczycielem. Dobra wiadomość: sam brak przeglądu nie przesądza sprawy. Zła: bez protokołów Twoja pozycja jest dużo słabsza.
Skąd bierze się odmowa
Większość ogólnych warunków ubezpieczenia domu (OWU) zawiera wyłączenie mniej więcej takiej treści:
„Ubezpieczyciel nie odpowiada za szkody wynikające z nieprzestrzegania przepisów, w szczególności prawa budowlanego, w tym niewykonania przeglądów technicznych oraz okresowych kontroli i czyszczenia przewodów kominowych — o ile miało to wpływ na powstanie lub rozmiar szkody”.
Kluczowa jest ostatnia część zdania. Wyłączenie działa tylko wtedy, gdy zaniedbanie miało wpływ na szkodę. Drugą podstawą, po którą sięgają ubezpieczyciele, jest art. 827 § 1 Kodeksu cywilnego: przy szkodzie wyrządzonej umyślnie ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności, a przy rażącym niedbalstwie odszkodowanie się nie należy, chyba że umowa lub OWU stanowią inaczej albo zapłata odpowiada względom słuszności.
Kto musi co udowodnić
Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto wywodzi z faktu skutki prawne (art. 6 k.c.). Jeśli ubezpieczyciel powołuje się na wyłączenie odpowiedzialności, to on musi wykazać, że brak przeglądu lub czyszczenia przyczynił się do pożaru — a nie Ty, że przegląd by nie pomógł.
Dobrze widać to w sprawie rozstrzygniętej przez Sąd Okręgowy w Olsztynie (wyrok z 3 czerwca 2022 r., sygn. I C 937/20). Pożar z grudnia 2016 r. zniszczył dom mieszkalny i budynki gospodarcze. Ubezpieczyciel twierdził, że właścicielka dopuściła się rażącego niedbalstwa, bo nie zlecała corocznych przeglądów przewodów kominowych, i domagał się obniżenia odszkodowania o 50%. Sąd tych zarzutów nie przyjął: ubezpieczyciel nie wykazał, że brak przeglądów był przyczyną pożaru. Biegły wskazał jako prawdopodobną przyczynę nieszczelność komina i zapalenie smolistej sadzy, a ubytków w kominie nie wykryłby zwykły przegląd bez kamery. Sąd zasądził ponad 226 tys. zł.
Uwaga: to wyrok korzystny dla właściciela, ale nie reguła. Każda sprawa zależy od przyczyny pożaru, opinii biegłego i treści Twoich OWU. Protokoły kominiarskie po prostu zdejmują z Ciebie ten spór.
Kiedy ubezpieczyciel MOŻE odmówić lub obniżyć wypłatę
- Pożar powstał z przyczyny związanej z kominem (zapalenie sadzy, nieszczelność przewodu), a przegląd i czyszczenie nie były aktualne.
- Od ostatniej kontroli minęło kilka lat, a w kotle palono regularnie.
- OWU Twojej polisy wyraźnie wymieniają brak przeglądu jako podstawę wyłączenia.
- Zaniedbanie można uznać za rażące niedbalstwo w rozumieniu art. 827 § 1 k.c.
Kiedy NIE MOŻE odmówić
- Przyczyna pożaru nie miała związku z kominem ani kotłem — np. zwarcie instalacji elektrycznej — nawet jeśli przeglądu brakowało.
- Przegląd był wykonany, minął termin kolejnego, ale ubezpieczyciel nie wykazał, że ta zwłoka wpłynęła na szkodę.
- Klauzula OWU jest niejasna — niejednoznaczne postanowienia wzorca umowy tłumaczy się na korzyść konsumenta (art. 385 § 2 k.c.).
Kocioł na paliwo stałe — co musisz mieć
| Obowiązek | Jak często | Orientacyjny koszt |
|---|---|---|
| Przegląd przewodów kominowych (art. 62 Prawa budowlanego) | co najmniej raz w roku | przegląd z czyszczeniem 250–450 zł |
| Czyszczenie przewodu dymowego od kotła na węgiel, drewno, pellet | co najmniej raz na 3 miesiące | 70–150 zł za czyszczenie |
| Razem w roku (1 przegląd z czyszczeniem + 3 czyszczenia) | — | ok. 460–900 zł |
Szczegóły i ceny: obowiązkowy przegląd komina i czyszczenie komina przy kotle co 3 miesiące.
Co zrobić już teraz
- Sprawdź datę ostatniego przeglądu i czyszczenia. Jeśli nie pamiętasz — prawdopodobnie są nieaktualne.
- Zamów kominiarza — znajdź wykonawcę w swoim regionie.
- Przeczytaj OWU i poszukaj klauzul o „przeglądach technicznych” i „czyszczeniu przewodów kominowych”.
- Przechowuj protokoły. Od września 2023 r. kominiarz rejestruje e-protokół w CEEB, ale zachowaj też własne kopie i potwierdzenia czyszczeń.
- Sprawdź, czy kocioł jest legalny w Twoim województwie — weryfikator podpowie to w minutę.
Dostałeś już odmowę? Poproś o pisemne uzasadnienie ze wskazaniem konkretnego postanowienia OWU i dowodów na związek przyczynowy. Odwołanie składasz najpierw do ubezpieczyciela; wsparcia możesz szukać u Rzecznika Finansowego.
Przeczytaj też
- Kiedy polisa na dom jest nieważna? 5 błędów przy piecu
- Pożar od pieca — kto odpowiada? Prawo i ubezpieczenie
- Stary piec w wynajmowanym domu — kto odpowiada
- Obowiązki właściciela kotła — lista kontrolna
Artykuł informacyjny. Stan prawny: listopad 2026. Nie stanowi porady prawnej. Źródła: ustawa z 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (art. 6, art. 385 § 2, art. 827 § 1); ustawa z 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (art. 62); rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 3.06.2022 r., sygn. I C 937/20; Główny Urząd Nadzoru Budowlanego — zone.gunb.gov.pl.