Kotły i piece na Dolnym Śląsku — trzy uchwały antysmogowe, trzy różne reżimy
Region · 18 listopada 2026 · Czas czytania: 5 min
Na Dolnym Śląsku obowiązują trzy uchwały antysmogowe przyjęte tego samego dnia — 30 listopada 2017 r. Dla kotłów c.o. w większości województwa oznacza to dziś: kotły pozaklasowe są zakazane od 1 lipca 2024 r., a kotły klasy 3 i 4 zainstalowane przed 1 lipca 2018 r. wolno eksploatować do 30 czerwca 2028 r. Wrocław i strefy uzdrowiskowe mają reguły ostrzejsze.
O tym, co wolno z Twoim kotłem lub piecem, decyduje więc najpierw adres: po której stronie granicy gminy czy strefy uzdrowiskowej stoi dom.
Trzy uchwały, trzy obszary
- XLI/1407/17 — województwo z wyłączeniem Wrocławia i uzdrowisk (Dz. Urz. Woj. Dol. 2017 poz. 5155),
- XLI/1405/17 — Gmina Wrocław (poz. 5153),
- XLI/1406/17 — strefy A, B i C ochrony uzdrowiskowej (poz. 5154).
Częsta pomyłka: przypisywanie Wrocławiowi uchwały XLI/1407/17. Dla miasta obowiązuje XLI/1405/17, a podwrocławskie gminy, np. Siechnice czy Kobierzyce, podlegają uchwale dla reszty regionu.
Kotły — porównanie trzech obszarów
| Kocioł | Reszta województwa | Wrocław | Uzdrowiska |
|---|---|---|---|
| Pozaklasowy (poniżej klasy 3) | ❌ zakaz od 1.07.2024 | ❌ zakaz od 1.07.2024 | ❌ paliwa stałe co do zasady wykluczone |
| Klasa 3 i 4 sprzed 1.07.2018 | ⏳ do 30.06.2028 | ⏳ do 30.06.2028 | — |
| Klasa 5 sprzed 1.07.2018 | ✅ bez terminu | ⏳ do 30.06.2028 | — |
| Nowy kocioł (od 1.07.2018) | ekoprojekt + brak rusztu awaryjnego | tylko przy braku możliwości przyłączenia do sieci, z ekoprojektem | tylko w strefie C, z ekoprojektem i przy braku możliwości przyłączenia |
Reszta województwa — uchwała XLI/1407/17
Terminy z § 9 uchwały są wspólne dla wszystkich instalacji na paliwa stałe:
| Data | Kogo dotyczy | Status |
|---|---|---|
| 1.07.2018 | Instalacje oddane do eksploatacji po 30 czerwca 2018 r. — od razu pełne wymagania | obowiązuje |
| 1.07.2024 | Instalacje sprzed 1.07.2018 niespełniające standardów klasy 3 wg PN-EN 303-5:2012 | obowiązuje |
| 1.07.2028 | Instalacje sprzed 1.07.2018 spełniające standardy klasy 3 i 4 | za ok. 19 miesięcy |
Dla kotłów c.o. § 5 stawia dwa warunki łącznie: emisja w granicach z rozporządzenia (UE) 2015/1189 (ekoprojekt) oraz brak rusztu awaryjnego i elementów umożliwiających jego zamontowanie. Kocioł klasy 5 zainstalowany przed 1 lipca 2018 r. może pracować bez terminu końcowego.
Ruszt awaryjny — warunek, o którym się zapomina
Ruszt awaryjny to dodatkowy ruszt w kotle z podajnikiem, który pozwala palić ręcznie, np. gdy podajnik się zepsuje. Uchwała wyklucza kotły z takim rusztem, a ten wymóg eliminuje część kotłów sprzedawanych jako „klasa 5”. Od 1 października 2017 r. podobny zakaz obowiązuje zresztą w całej Polsce: kocioł z automatycznym podawaniem paliwa nie może mieć rusztu awaryjnego ani elementów do jego montażu. Sprawdź swój kocioł: jak sprawdzić klasę kotła.
Piece kaflowe i kozy
Piec kaflowy i koza to miejscowe ogrzewacze pomieszczeń. Uchwała dopuszcza je, gdy emisja pyłu nie przekracza limitu z rozporządzenia (UE) 2015/1185 albo gdy zamontowano urządzenie redukujące emisję pyłu do tych wartości. Poza Wrocławiem i uzdrowiskami nie ma warunku, by ogrzewacz był tylko dodatkowym źródłem ciepła. Urządzenia poniżej standardu klasy 3 trzeba było wycofać do 30 czerwca 2024 r. Stary piec kaflowy bez dokumentów zwykle nie wykaże wymaganej emisji — więcej w artykule piec kaflowy — przepisy. Masz kominek? Sprawdź legalnykominek.pl.
Wrocław — uchwała XLI/1405/17
We Wrocławiu kotły pozaklasowe są zakazane od 1 lipca 2024 r., a kotły klasy 3, 4 i 5 zainstalowane przed 1 lipca 2018 r. mogą pracować tylko do 30 czerwca 2028 r. Od 1 lipca 2028 r. kocioł na paliwo stałe będzie dopuszczony wyłącznie wtedy, gdy operator potwierdzi brak możliwości przyłączenia budynku do sieci ciepłowniczej lub gazowej — i tylko kocioł z ekoprojektem. Jeśli taka możliwość pojawi się później, kocioł można eksploatować najwyżej 15 lat. Szczegóły: piec we Wrocławiu, dopłaty: KAWKA Plus.
Uzdrowiska — uchwała XLI/1406/17
Najostrzejszy reżim obejmuje strefy A, B i C ochrony uzdrowiskowej w gminach: Jelenia Góra-Uzdrowisko Cieplice, Duszniki-Zdrój, Jedlina-Zdrój, Kudowa-Zdrój, Lądek-Zdrój, Polanica-Zdrój i Szczawno-Zdrój. Dopuszczone są tam paliwa gazowe, lekki olej opałowy i biomasa stała — ta ostatnia tylko w kominkach spełniających ekoprojekt i niebędących podstawowym źródłem ciepła (§ 5).
Kocioł na paliwo stałe wolno eksploatować tylko w strefie C, jeśli spełnia ekoprojekt i operator sieci potwierdzi brak technicznej możliwości przyłączenia do sieci ciepłowniczej lub gazowej. Gdy taka możliwość pojawi się później, kocioł może pracować najwyżej 15 lat od rozpoczęcia eksploatacji. Osobne przepisy (§ 6) dotyczą Czerniawy-Zdroju, Świeradowa-Zdroju, Długopola-Zdroju i Przerzeczyna-Zdroju — tam paliwo stałe jest dopuszczone po spełnieniu wymagań ekoprojektu.
Paliwa zakazane w całym województwie
Od 1 lipca 2018 r. wszystkie trzy uchwały zakazują stosowania:
- mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek z ich wykorzystaniem,
- węgla brunatnego i paliw z niego produkowanych,
- węgla kamiennego w postaci sypkiej o uziarnieniu poniżej 3 mm,
- biomasy stałej o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20%.
Lista paliw dozwolonych i świadectwo jakości: czym wolno palić w piecu i kotle.
Jak udowodnić, że kocioł jest zgodny
Uchwały wymagają wykazania zgodności dokumentami. Wystarczy jeden z nich: dokumentacja z badań potwierdzających poziom emisji, dokumentacja techniczna urządzenia albo instrukcja dla instalatorów i użytkowników wymagana przez rozporządzenie (UE) 2015/1189. Zacznij od tabliczki znamionowej — numer seryjny pozwala poprosić producenta o duplikat dokumentacji.
Kontrola i kary
Naruszenie uchwały to wykroczenie: mandat do 500 zł, a przed sądem grzywna do 5 000 zł (art. 334 Prawa ochrony środowiska). W lokalu mieszkalnym kontrola odbywa się w godzinach 6:00–22:00, w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej — przez całą dobę. Utrudnianie kontroli jest przestępstwem. Pełne zestawienie: kary za stary piec.
Co zrobić teraz
- Ustal, która uchwała Cię obejmuje — reszta województwa, Wrocław czy strefa uzdrowiskowa.
- Sprawdź klasę kotła i datę jego uruchomienia (przed czy po 1 lipca 2018 r.).
- Kocioł pozaklasowy — wymień go jak najszybciej, termin minął w 2024 r.
- Kocioł klasy 3 lub 4 — zaplanuj wymianę przed sezonem 2027/2028 i sprawdź dotacje, np. Czyste Powietrze. Nie demontuj kotła przed podpisaniem umowy o dotację.
- Po wymianie zaktualizuj deklarację CEEB w ciągu 14 dni.
Przeczytaj też
- Piec we Wrocławiu — terminy 2028 i KAWKA Plus
- Ekoprojekt dla kotłów (UE 2015/1189) — wymagania i limity
- Jaki kocioł wybrać w 2026? Pellet, zgazowujący, pompa
- Palenie w piecu — przepisy według województw
Artykuł informacyjny. Stan prawny: listopad 2026. Nie stanowi porady prawnej. Źródła: uchwały nr XLI/1405/17, XLI/1406/17 i XLI/1407/17 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z 30.11.2017 r. (Dz. Urz. Woj. Dol. z 2017 r. poz. 5153, 5154 i 5155); rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 1.08.2017 r. w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe (Dz.U. 2017 poz. 1690); rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185 i 2015/1189 (EUR-Lex); Urząd Miejski Wrocławia — serwis „Zmień piec”; art. 334 i 379 ustawy Prawo ochrony środowiska.