Program antysmogowy Małopolska 2026 — wymiana kotła i dotacje
Dotacje · 18 listopada 2026 · Czas czytania: 3 min
W Małopolsce (poza Krakowem) kotły klasy 3 i 4 można eksploatować tylko do 31 grudnia 2026 r. — zostało około sześciu tygodni. Główne źródło pieniędzy na wymianę to program Czyste Powietrze, obsługiwany w regionie przez WFOŚiGW w Krakowie, z dotacją do 136 200 zł w najwyższym progu. Do tego dochodzą programy gminne.
Najważniejsza zasada: najpierw umowa o dofinansowanie, potem demontaż starego kotła. Odwrotna kolejność zamyka drogę do dotacji.
Harmonogram dla kotłów w Małopolsce
| Kocioł | Status |
|---|---|
| Pozaklasowy lub bez tabliczki | ❌ zakazany od 1.05.2024 |
| Klasa 3 i 4 | do 31.12.2026, zakaz od 1.01.2027 |
| Klasa 5 eksploatowany przed 1.07.2017 | ✅ bez terminu |
| Kocioł z ekoprojektem (UE 2015/1189) | ✅ bez terminu |
| Kocioł węglowy w 7 gminach z lokalną uchwałą | zakaz od 1.01.2030 — także klasa 5 i ekoprojekt |
Szczegóły uchwały, w tym listę siedmiu gmin, opisujemy w artykule kotły w Małopolsce. Kozy i piece kaflowe od 1 maja 2024 r. muszą spełniać ekoprojekt albo mieć sprawność co najmniej 80%.
Ostatnie tygodnie dla klasy 3 i 4 — co realnie zdążysz
Przy Czystym Powietrzu potrzebujesz audytu energetycznego, wniosku i podpisanej umowy, zanim ruszy wymiana. Wniosek złożony w grudniu oznacza w praktyce, że stary kocioł będzie pracował już po terminie. Przekroczenie terminu nie odbiera prawa do dotacji, ale od 1 stycznia 2027 r. w starym kotle nie wolno palić — grozi za to mandat do 500 zł lub grzywna do 5 000 zł. Złóż wniosek jak najszybciej i zapytaj wykonawców o wolne terminy.
Czyste Powietrze w Małopolsce
| Poziom | Kryterium dochodowe | Maks. dotacja |
|---|---|---|
| Podstawowy | dochód do 135 000 zł rocznie | do 66 000 zł |
| Podwyższony | do 2 250 zł/os. (wieloosobowe) lub 3 150 zł (jednoosobowe) miesięcznie | do 99 000 zł |
| Najwyższy | do 1 300 zł/os. (wieloosobowe) lub 1 800 zł (jednoosobowe) miesięcznie | do 136 200 zł |
Na pompę ciepła powietrze-woda z listy ZUM w najwyższym progu przypada do 35 200 zł. Od 20 lipca 2026 r. obowiązują nowe zasady:
- stawki na ocieplenie i stolarkę wyższe o 10%,
- 180 dni na rozliczenie prac finansowanych zaliczką,
- audyt energetyczny nadal obowiązkowy,
- kotły gazowe nie są finansowane,
- od 2027 r. z ogrzewania elektrycznego tylko pompy ciepła,
- zaświadczenie o likwidacji starego kotła wystawi mistrz kominiarski albo osoba z uprawnieniami budowlanymi.
Więcej: Czyste Powietrze po zmianach z lipca 2026. Jaki kocioł lub pompę wybrać, porównujemy w poradniku jaki kocioł wybrać w 2026.
Programy gminne
Wiele małopolskich gmin prowadzi własne programy dotacyjne. Część z nich można łączyć z Czystym Powietrzem — łączne dofinansowanie może wtedy pokryć nawet całość kosztów. Zasady łączenia i terminy naborów ustala gmina, więc zapytaj w urzędzie o aktualny nabór. Najubożsi mieszkańcy mogą skorzystać z programu Stop Smog, jeśli gmina do niego przystąpiła. Przegląd innych programów: dotacje na wymianę pieca 2026.
Kraków — inne zasady
W Krakowie od 1 września 2019 r. nie wolno spalać paliw stałych w żadnym urządzeniu, więc żaden program nie sfinansuje tam kotła na węgiel, drewno czy pellet. Miejski program wymiany kotłów został zamknięty; działa Lokalny Program Osłonowy MOPS. Szczegóły: piec w Krakowie.
Jak wnioskować o Czyste Powietrze — kroki
- Zamów audyt energetyczny budynku.
- Wybierz nowe źródło ciepła z listy ZUM (Zielone Urządzenia i Materiały).
- Złóż wniosek przez portal gov.pl lub w punkcie gminnym.
- Podpisz umowę z WFOŚiGW w Krakowie.
- Dopiero teraz zdemontuj stary kocioł i przeprowadź inwestycję.
- Złóż wniosek o płatność z fakturami i zaświadczeniem o likwidacji starego kotła.
- W ciągu 14 dni od uruchomienia nowego źródła zaktualizuj deklarację CEEB.
Uwaga: demontaż starego kotła przed podpisaniem umowy oznacza utratę dotacji.
Kontrole w Małopolsce
W wielu gminach, m.in. w Skawinie, Wieliczce i Niepołomicach, kontrole prowadzone są „od drzwi do drzwi”. Sprawdzany jest typ i klasa kotła, dokumenty oraz ślady spalania niedozwolonego paliwa. Zobacz, jak wygląda kontrola. Nie znasz klasy swojego kotła? Sprawdź w weryfikatorze.
Przeczytaj też
- Terminy antysmogowe — co kończy się 31 grudnia 2026
- Lokalne programy antysmogowe 2026
- Klasy energetyczne budynków — skala A+–G
- Program antysmogowy Śląskie 2026 — kotły i dotacje
Artykuł informacyjny. Stan prawny: listopad 2026. Nie stanowi porady prawnej. Źródła: uchwała nr XXXII/452/17 Sejmiku Województwa Małopolskiego (zm. uchwałą nr LIX/842/22); lokalne uchwały antysmogowe z 27.09.2021 r.; program Czyste Powietrze — NFOŚiGW i WFOŚiGW w Krakowie; serwis powietrze.malopolska.pl; art. 334 ustawy Prawo ochrony środowiska.