Kotły na Śląsku — uchwała antysmogowa, etapy według wieku kotła i termin 2028
Region · 18 listopada 2026 · Czas czytania: 3 min
Na Śląsku od 1 stycznia 2026 r. nie wolno używać żadnego kotła pozaklasowego — upłynął ostatni z trzech terminów liczonych według wieku kotła. Kotły klasy 3 i 4 możesz eksploatować do 31 grudnia 2027 r., a kotły klasy 5 — bez terminu. Masz więc jeszcze ok. 13 miesięcy na wymianę kotła klasy 3 lub 4.
Uchwała obowiązuje na terenie całego województwa śląskiego — także w Katowicach i pozostałych miastach Metropolii GZM — przez cały rok, nie tylko w sezonie grzewczym.
Podstawa prawna
Obowiązuje uchwała nr V/36/1/2017 Sejmiku Województwa Śląskiego z 7 kwietnia 2017 r. w sprawie ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Weszła w życie 1 września 2017 r. i od tego dnia nowo instalowane kotły muszą spełniać co najmniej wymagania klasy 5 (PN-EN 303-5:2012).
Terminy dla kotłów eksploatowanych przed 1 września 2017
| Kocioł | Zakaz eksploatacji | Status na listopad 2026 |
|---|---|---|
| Pozaklasowy, ponad 10 lat od daty produkcji | od 1.01.2022 | ❌ zakazany |
| Pozaklasowy, 5–10 lat od daty produkcji | od 1.01.2024 | ❌ zakazany |
| Pozaklasowy, poniżej 5 lat od daty produkcji | od 1.01.2026 | ❌ zakazany |
| Klasa 3 lub 4 | od 1.01.2028 | dozwolony do 31.12.2027 |
| Klasa 5 / ekoprojekt | bez terminu | ✅ dozwolony |
Wiek kotła liczono od daty produkcji — znajdziesz ją na tabliczce znamionowej. Dziś ten podział nie ma już znaczenia: wszystkie trzy terminy minęły. Kocioł bez tabliczki traktuje się jak pozaklasowy, więc jest zakazany. Jeśli nie masz dokumentów, przeczytaj, jak udowodnić klasę kotła.
Klasa 5 a ekoprojekt
Kocioł klasy 5 to nie automatycznie kocioł z ekoprojektem. Ekoprojekt (rozporządzenie UE 2015/1189) dodaje wymóg sezonowej efektywności i limit tlenków azotu. Na Śląsku kocioł klasy 5 jest legalny bez terminu, ale od 2020 r. w całej UE sprzedaje się już tylko kotły z ekoprojektem. Różnice wyjaśniamy w artykule o ekoprojekcie dla kotłów.
Jakie paliwa są zakazane
Uchwała (§ 6) zakazuje spalania:
- węgla brunatnego i paliw z jego udziałem,
- mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek z ich udziałem,
- paliw, w których węgiel kamienny o uziarnieniu poniżej 3 mm stanowi ponad 15% masy,
- biomasy stałej o wilgotności roboczej powyżej 20%.
Lista dozwolonych paliw: czym wolno palić w piecu i kotle.
Kozy i piece kaflowe
Od 1 stycznia 2023 r. miejscowe ogrzewacze pomieszczeń muszą spełniać ekoprojekt (UE 2015/1185). Wyjątek: urządzenie o sprawności co najmniej 80% albo wyposażone w urządzenie redukujące emisję pyłu. Stary piec kaflowy bez dokumentów zwykle wymaga modernizacji — opcje opisujemy w artykule piec kaflowy — przepisy. Masz kominek? Sprawdź legalnykominek.pl.
A alarm smogowy?
Śląska uchwała określa, jakim urządzeniem i jakim paliwem wolno palić. Nie wprowadza zakazu palenia w dni alarmu smogowego. Komunikaty GIOŚ i alerty gminne to zalecenia zdrowotne, choć w takie dni straże miejskie kontrolują częściej. Więcej: alarm smogowy a palenie w piecu.
Kary
Za eksploatację kotła niezgodnego z uchwałą albo spalanie zakazanego paliwa grozi mandat do 500 zł, a w postępowaniu sądowym grzywna do 5 000 zł. Spalanie odpadów to osobne wykroczenie z ustawy o odpadach — zobacz pełne zestawienie kar.
Co zrobić teraz
- Sprawdź klasę kotła w weryfikatorze albo na tabliczce.
- Masz kopciucha? Palisz w nim nielegalnie — zaplanuj wymianę od razu.
- Masz klasę 3 lub 4? Złóż wniosek o dotację jeszcze w tym sezonie. W 2027 r. kolejki do wykonawców będą dłuższe. Programy opisujemy w artykule program antysmogowy Śląskie 2026.
- Po wymianie złóż deklarację w CEEB w ciągu 14 dni.
Przeczytaj też
- Kotły w Małopolsce — terminy, klasa 5, Kraków i 7 gmin
- Stary piec na Mazowszu — co z kotłem klasy 3 i 4 przed 2028
- Wilgotność drewna opałowego — limit 20% i pomiar
- Zmiany w przepisach o piecach i kotłach w 2026 r.
Artykuł informacyjny. Stan prawny: listopad 2026. Nie stanowi porady prawnej. Źródła: uchwała nr V/36/1/2017 Sejmiku Województwa Śląskiego z 7.04.2017 r.; serwis Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego powietrze.slaskie.pl; rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1189 i 2015/1185; art. 334 ustawy Prawo ochrony środowiska.